خرما

خرما Date
نام علمی Phoenix dactylitera
خرما، گياهي است از جنس فینيكس و خانواده پالماسه يا نخل. بيشتر گونه هاي جنس فینيكس به عنوان گياه زينتي در درون يا بيرون خانه ها پرورش داده مي شوند و تنها گونه اي كه ميوه ی آن مصرف خوراكي دارد همان خرماي معمولي است. اين گياه عمدتاً به خاطر ميوه هاي بسيار شيرين و خوشمزه اش در بسياري از نقاط جهان كاشته مي شود.
خرما، ميوه کوچک و بيضي شکل درخت نخل خرما است که به فارسي «درخت خرما»، به عربي «نخل» و به انگليسي «Date - Palm» گفته مي شود. اين ميوه در کتب طب سنتي به نام «تَمْرْ» مي باشد. از خانواده Palmaceae است.
واژه خرما ريشه و بنياد فارسي داشته و از زبان فارسي به زبانهاي هندي، اردو، ترکي، اندونزيايي و مالزيايي وارد شده است.
به میوه ی نرسیده خرما، «خارَک» یا «خرک» (و در زبان عربی، «حبابوک») گفته میشود.
گياه شناسان معتقدند كه به احتمال قريب به يقين خرما از سرزمين هاي حوالي خليج فارس منشا گرفته است. خرما در دوران باستان به فراواني در سرزمين هاي بين دو رود نيل و فرات وجود داشته و گفته مي شود كه محدوده ی پراكنش آن در دوران پيش از تاريخ از سنگال تا حوضه رودخانه ايندوس در شمال هند را در برمي گرفت. شواهد باستان شناسي مربوط به كشت خرما در غرب عربستان به چهار هزار سال پيش از ميلاد مسيح تعلق دارند. خرما در اين نواحي به عنوان نماد باروري و زايش مورد توجه خاص مردم بوده است و چادرنشين ها آن را در واحه هاي بياباني مي كاشتند.
اعراب خرما را با خود به اسپانيا بردند. بعدها به تدريج خرما از آسيا و عمدتاً خاورميانه به استراليا و قاره آمريكا نيز برده شد. سياحان اسپانيايي نيز خرما را به نيومكزيكو و كاليفرنيا معرفي كردند تا جايي كه كاليفرنيا امروزه يكي از توليدكنندگان خرما است. خرما از قرن ها پيش در جنوب ايتاليا، سيسيل و يونان كاشته مي شد اما ميوه قابل توجه و خوراكي در اين نواحي به بار نمي آورد.
ميوه خوراكي خرما از زمره غذاهاي اصلي مردم الجزاير، مراكش، تونس، مصر، سودان، عربستان، ايران و... به شمار مي آيد. امروزه پيشرفت هاي كشاورزي و تكنولوژي باعث پيشرفت و بهبود صنعت كشت خرما شده است.عراق همواره بزرگ ترين توليدكننده خرما در جهان بوده و سالانه نزديك به ۶۰۰ هزار تن خرما توليد مي كند. بصره به خاطر ارقام بسيار مرغوب خرما شهرت جهاني دارد. جنس فونيكس در ايران تنها داراي يك گونه است كه همان خرماي معمولي يا خوراكي است. اين گونه در مناطق گرمسيري جنوب ايران كاشته مي شود و داراي فرم هاي اصلاح شده بسياري است. در ضمن گونه ها و فرم هاي زينتي چندي نيز از اين جنس به ايران وارد شده است.
معروف ترين و پرطرفدارترين نوع خرما در ايران خرماي مضافتي بم است. از زمره ساير واريته هايي كه در ساير كشورها متداول ترند مي توان به واريته هاي «هياني»، «خدر اوبي»، «خستاوي»، «مكتوم»، «سعيدي»، «امير حاجي»، «برهي»، «زهدي» و... اشاره كرد. گياه خرما صرف نظر از واريته آن نوعي نخل راست قامت است كه ارتفاع آن به ۳۶ - ۳۰ متر مي رسد. تنه خرما از بقاياي به جامانده از غلاف برگ ها به وجود مي آيد. برگ هاي خرما پرمانند، بزرگ و به طول شش متر است. هر برگ از درون غلافي خارج مي شود كه توسط شبكه اي از فيبرها احاطه مي شود. گل هاي كوچك و معطر آن روي دو گياه نر و ماده پديدار مي شوند. گل هاي ماده سفيد و گل هاي نر شيري رنگ و چرمي اند. هر خوشه بزرگ گل ممكن است حاوي ۱۰۰۰۰ - ۶۰۰۰ گل باشد.
ميوه خرما مستطيلي شكل با پوستي به رنگ قهوه اي تيره متمايل به قرمز يا زرد _ قهوه اي است. پوست ميوه پس از رسيده شدن بسيار نازك و لطيف مي شود. گوشت آن نيز بسيار شيرين و حاوي يك هسته منفرد و بسيار سخت است.
در اطراف درخت ۱۶ - ۶ ساله پاجوش هاي بي شماري وجود دارد كه مي توان با انتقال هر يك از آنها به جاي مناسب، اقدام به تكثير گياه خرما كرد. گياه خرما مقادير زيادي گرده توليد مي كند كه توسط باد جابه جا مي شوند اما مسافت زيادي را طي نمي كنند. در نخلستان ها هر درخت نر براي بارور ساختن و گرده افشاني ۵۰ - ۴۸ درخت ماده كفايت مي كند.
امروزه در عربستان و نواحي محدودي از آسيا و آفريقا و همچنين كاليفرنيا براي تسهيل عمليات گرده افشاني، از گرده افشاني مصنوعي استفاده مي كنند. اما در گرده افشاني سنتي خوشه گل هاي نر شكفته شده را به طور وارونه روي خوشه هاي ماده قرار مي دهند و به وسيله طناب يا نخ قيطاني آن را محكم مي بندند تا با رشد خوشه و آويخته شدن آن، خوشه نر سر جايش بماند. در مواردي نيز گرده ها را خشك مي كنند و مدت ۶ ماه در شرايط دمايي مناسب نگهداري مي كنند.ميوه خرما را معمولاً تازه مصرف مي كنند يا از آن در تهيه خوراكي هايي مانند كيك، كلوچه، انواع شيريني، نان خرمايي، پودينگ، بستني، مربا، ژله، شربت، شيره، سركه و الكل استفاده مي كنند. از بقاياي دورريختني ميوه نيز در تهيه غذاي دام و طيور استفاده مي كنند. در غنا و ساحل عاج از شيره خرما، ملاس و الكل استخراج مي كنند. ۱۰۰ گرم ميوه تازه خرما داراي ۱۴۲ كالري انرژي است به علاوه حاوي مقادير قابل توجهي كربوهيدرات، پروتئين، كلسيم، فسفر، آهن و... نيز هست. از پودر هسته خرما هم براي تغذيه جوجه ها استفاده مي شود. هسته خرما داراي مقادير زيادي پروتئين، چربي، كربوهيدرات، استرول و استرون است.
از روغن موجود در هسته در صابون سازي و تهيه محصولات آرايشي استفاده مي شود. در كشورهاي ايتاليا و اسپانيا از بر گ هاي خرما در انجام آيين هاي مذهبي استفاده مي شود. در شمال آفريقا نيز از برگ ها براي ساخت كلبه، آلونك، سبد، پرده، بادبزن و وسايلي از اين دست بهره مي گيرند. دمبرگ هاي چوبي خرما منبع سلولز است و در ضمن از آن در ساخت جارو، عصا، چوب پنبه ماهي گيري و حتي براي سوخت نيز استفاده مي شود. از تنه نخل هاي قديمي در ساخت برخي از اجزاي داو (انواع قايق هاي بادباني در خليج فارس)، آب برها و پل ها كمك مي گيرند. علاوه بر تمامي اينها ميوه خرما داراي مصارف پزشكي نيز هست. خرما به خاطر داشتن مقاديري تنين، ويتامين A، تيامين، ريبوفلاوين، نياسين، اسيداسكوربيك و تريپتوفان و... داراي خواص درماني است و از آن در درمان سرماخوردگي، گلودرد، تب، ناراحتي هاي كبدي و احشايي استفاده مي شود و حتي آن را براي رفع مسموميت با الكل نيز مفيد دانسته اند.
درخت خرما در شرايط آب و هوايي گرم و تمام آفتابي به خوبي رشد مي كند و ميوه مي دهد. در مناطقي كه شرايط چندان مناسب نباشد ممكن است كه درخت خرما رشد كند اما ميوه نمي دهد. حداقل دماي مورد نياز در فصل رويش و گل دهي براي خرما در حدود 5/17 درجه سانتي گراد است و تنها در مناطقي ميوه مي دهد كه فصل رويش در آن گرم و طولاني و بدون بارندگي يا با بارندگي اندكي همراه باشد. گياه خرما نسبت به خشكي مقاوم است اما براي به بار نشستن و توليد محصول مرغوب به آبياري نياز دارد. اين گياه خاك هاي شني، آهكي و رسي را ترجيح مي دهد و در مجموع در بيشتر خاك هاي سنگين و به خوبي زهكشي شده، رشد مي كند. تهويه مناسب خاك از فاكتورهاي مهم رشد خرما است. خرما به طور چشمگيري نسبت به قليايي بودن خاك مقاوم است تا حدي نيز نسبت به شوري خاك مقاوم است. اما شوري بيش از اندازه به شدت بر ميزان محصول و باروري آن تأثير مي گذارد.
تكثير درخت خرما از طريق بذر و عمدتاً با انتقال پاجوش هايي كه در اطراف گياه والد به وجود مي آيند، ميسر مي شود.
ميزان محصول نخل هاي ۸ - ۵ ساله در حدود ۱۰ - ۸ كيلوگرم است اما اين ميزان در نخل هاي ۱۳ ساله به ۸۰ - ۶۰ كيلوگرم مي رسد. برخي از ارقام اصلاح شده محصولي معادل ۱۰۰ كيلوگرم هم توليد مي كنند. برداشت محصول خرما عمدتاً با برداشت كل خوشه همراه است. پس از برداشت خوشه آن را در شرايط دمايي مناسبي انبار مي كنند تا ميوه ها كاملاً رسيده شوند.

ميوه خرما از زمان تشكيل تا هنگام رسيده شدن بايد چهار مرحله را پشت سر بگذارد كه عبارتند از:
۱) مرحله نخست كه ۱۷ هفته طول مي كشد و حاصل آن ميوه اي به رنگ سبز، سفت و تلخ است و ذخيره قند آن را گلوكز و فركتوز تشكيل مي دهند.
۲) مرحله دوم شش هفته به طول مي انجامد. در اين مرحله ميوه هنوز سفت است اما رنگ آن به زرد - نارنجي يا قرمز تغيير مي يابد و ذخيره قند آن عمدتاً ساكاروز است.
۳) مرحله سوم كه به آن رطب مي گويند، چهار هفته طول مي كشد. ميوه در اين مرحله نيمه رسيده و به رنگ قهوه اي است.
۴) مرحله چهارم دو هفته طول مي كشد. در اين مرحله ميوه رسيده است و وقتي رنگش هنوز روشن است، برداشت مي شود و براي رسيده تر شدن در شرايط دمايي مناسب انبار مي شود. شرايط دمايي و طول مدت انبارداري بسته به رقم خرماي برداشت شده فرق مي كند.
درخت خرما دارای انواع مختلف می باشد و بعضی معتقدند به 400 نوع می رسد.
معمولاً اولین درختی که به ثمر می نشیند و رطب و خرما می دهد آل مهتری و آخرین هلیلی می باشد. از انواع دیگر نخل میتوان به خنیزی، مرداسنگ، هلو(halow)، سلانی، کریته(karita)، شاهانی، شکری و ... اشاره کرد. مراحل مختلف رشد میوه نخل بدین صورت است که ابتدا به صورت سفید و مانند پنیر است که به آن کور(Kuvr) می گویند و بعد به ترتیب پنگرک(Pengerak)، کنگ(kong)، رطب(retab) و بالاخره خرما درمی آید. خرمایی که به حد رشد نرسیده منگ(meng) و خرمای خشک را سلنگ (saleng)، هسته آن را استک(estak) و سرپوش آنرا پیزگ(pizg) می گویند.

تركیبات شیمیائی
خرما دارای ۲۵ درصد ساكاروز، ۵۰درصد گلوكز، و مواد آلبومینوئیدی، پكتین و آب میباشد. بهعلاوه دارای ویتامینهای مختلف منجمله ویتامین A,B,C,E و مقداری املاح معدنی میباشد.
مواد موجود در 100 گرم خرما
|
انرژی |
282کیلوکالری |
|
آب |
۲۰/۵۳گرم |
|
چربی |
۰/۳۹گرم |
|
پروتئین |
۲/۴۵گرم |
|
کربوهیدرات |
۷۵/۰۳گرم |
|
فیبر |
8 گرم |
|
کلسیم |
39 میلی گرم |
|
آهن |
۱/۰۲ میلی گرم |
|
منیزیم |
43 میلی گرم |
|
فسفر |
62 میلی گرم |
|
پتاسیم |
656 میلی گرم |
|
سدیم |
2 میلی گرم |
|
روی |
۰/۲۹ میلی گرم |
|
مس |
۰/۲۰۶ میلی گرم |
|
منگنز |
۰/۲۶۲میلی گرم |
خرما مواد معدنی بسیاری چون آهن، پتاسیم، روی، منگنز و ویتامینهای A،B وE دارد و همچنین منبع خوبی از فیبر است. خرما به کاهش کلسترول بالا کمک مینماید و فیبر موجود در آن میتواند در کاهش فشار خون و ابتلاء به سرطان جلوگیری کند. سرطانهایی نظیر سرطان كولون، معده و غیره. شکر موجود در همه انواع خرما گلوکز و فروکتوز است. خرما حاوی 60 تا 65 درصد شکر، نزدیک 5/2درصد پروتئین و کمتر از 2 درصد چربی، مواد معدنی و پکتین است. این ماده غذایی برای کسانی که از رژیم غذایی کم سدیم استفاده میکنند بسیار مناسب است.

فواید خرما
1- طبع خرما گرم و خشك است.
2- براي رفع خشونت و نرم كردن سينه 50 گرم خرما در 1000 گرم آب جوشانده صاف نموده روزي 2 تا 3 استكان بخوريد. البته اين براي افراد سرد مزاج بسيار خوب است.
3- براي تقويت كليه از شربت فوق استفاده كنيد.
4- كساني كه درد كمر يا درد مفاصل دارند مي توانند از شربت خرما كه در شماره 2 آمده است استفاده كنند.
5- اگر خرما با شنبليله خورده شود جهت سنگ مثانه مفيد است.
6- براي تقويت نيروي جنسي خرما را در شير تازه خيس كرده كمي دارچين بزنيد و صبح به عنوان صبحانه بخوريد و سپس كمي شير بالاي آن ميل كنيد. البته براي گرم مزاجان زياد خوب نيست.
7- كساني كه ميخواهند سنگ مثانهشان خرد شود از دمكردة آن استفاده كنند (دم كرده هسته خرما) و دم كردة آن بسيار قابض است و كساني كه يبوست دارند سعي كنند در هنگام استفاده از دم كردة خرما از غذاهاي ساده و ملين استفاده كنند.
8- به خاطر وجود ويتامين B در خرما ميوه خوبي براي تعادل اعصاب و نيز باعث رشد است.
9- فسفري كه در خرما وجود دارد باعث سر زنده نگاه داشتن سلولهاي عصبي مي شود.
10- براي كمبود آهن بسيار مفيد است.

خواص داروئی
۱- درخت خرما خواص بیشماری دارد و میتوان گفت كه از تمام قسمتهای این درخت میتوان استفاده كرد و یك ضربالمثل عربی میگوید كه خواص درخت خرما به اندازه روزهای سال است.
۲- از برگ و شاخه درخت خرما سبد و فرش تهیه میكنند. از هسته آن نان و از میوه خرما شراب و عسل. همانطور كه میدانیم خرما تنها میوهای است كه در صحرا وجود دارد و طبیعت این درخت را به مردم صحرا داده است كه تمام احتیاجات خود را از آن رفع میكنند.
۳- مردم صحرا هسته درخت خرما را آرد كرده و از آن نان میپزند یا در این هسته را بو داده و از آن بهعنوان قهوه استفاده میكنند زیرا دم كرده آن بسیار مطبوع است و یا حتی این در را در آب برای چند روز خیس كرده و بهعنوان غذای مقوی به شترهای خود میدهند و معتقدند كه این غذا از گندم و جو مقویتر است.
۴- اعراب از قدیم اعتقاد داشتند كه خرما انرژی خورشید را گرفته و در خود ذخیره میكنند و این انرژی با خوردن خرما به بدن آنها منتقل میشود.
۵- اعراب از خرمای كال نیز استفاده میكنند و معتقدند كه اثرات درمانی بسیاری درد منجمله خرمای سبز تقویتكننده اعمال جنسی و انرژیزا میباشد. حتی هسته خرمای سبز را نیز آرد كرده و پمادی از آن تهیه میكنند كه برای زخمهای آلات تناسلی بهكار میرود.
۶- اثر دیگر معجزه آسای هسته خرما از بین بردن تورم پلكهای چشم است برای این منظور پمادی از در هسته خرما درست كرده و آن را روی چشم میگذارند این پماد برای رشد مژههای چشم نیز بهترین دارو است.
۷- زندگی پرمشغله و ناراحتیهای روانی كه میل جنسی را در بعضی از اشخاص از بین میبرد بهترین علاجش خوردن مداوم خرما است كه میل جنسی را به این اشخاص باز میگرداند. در زمانهای قدیم همواره خرما را برای قدرت و انرژی بهكار میبردهاند و هنوز بهترین میوه برای بازیافتن انرژی و قدرت جوانی است.
۸- گلهای درخت خرما نیز خاصیت داروئی دارند. طعم گلهای درخت خرما تلخ است و اثر مسهلی دارد.
9- پژوهشگران می گویند خوردن خرما به تنهایی یا همراه با لبنیات از جمله شیر برای کوفتگی و خستگی مفرط ناشی از روزه گرفتن یا فعالیتهای سنگین بسیار مفید است.
10- خرما الیافی دارد که در کاهش چربی و تامین پروتئین بسیار موثر است.
11- جدیدترین تحقیقات علمی بیانگر موثر بودن خرما در رفع خشونت افراد و مایه آرامش روحی آنان است.
12- به علت دارا بودن موسیلاژ و مواد پکتیک ، آرام کننده سرفه می باشد، و اثر رفع ناراحتی های سینه دارد. برای این کار از جوشانده 50 گرم در نیم لیتر آب شیرینی تهیه می کنند که برای سینه درد مفید است.
13- خرما می تواند در بهبود فلج اعضا، کمردرد و ناراحتی های مفاصل موثر باشد.
14- می گویند جوشانده خرما در شیر سینه را نرم( کلیه ها را درمان )و از التهاب و امراض عفونی و ریزش مو جلوگیری میکند .
15- مخلوط خرما با شیر تازه در بالا بردن و تقویت نیروی جنسی بسیار موثر است.
16- براساس شواهد، در مناطقی که مصرف خرما درآنها زیاد است ، این میوه می تواند در پیشگیری از سرطان موثر باشد.
17- در بعضی کتاب های طب سنتی از خرما به عنوان خون ساز یاد شده که برای افراد ضعیف المزاج بسیار مفید می باشد .
18- خرما اسید اضافی معده را خنثی می کند برای سالمندان و کودکان بسیار سود مند است .
19- اثرمعجزه آسای هسته خرما، از بین بردن تورم پلک های چشم است برای این منظور پمادی از هسته خرما درست کرده و آن را روی چشم می گذارند این پماد برای رشد مژه های چشم نیز بهترین دارو است.
مضرات
مواظب باشید در خوردن آن افراط نكنید زیرا دارای قند زیادی است. در این صورت آنهائی كه لوزالمعده حساس دارند و یا آنهائی كه بیماری قند در خانواده آنها وجود دارد باید كمتر از این میوه استفاده كنند.
خرما بهترین غذا برای روزهداران
نتایج یک تحقیق علمی نشان میدهد خرما بهترین غذا برای روزه داران در ماه مبارک رمضان است. بر اساس نتایج این تحقیق، در ساعات پایانی روزه، قند خون کاهش پیدا میکند و بر مغز تأثیر میگذارد و سبب میشود فرد احساس کسالت و ضعف کند و از قدرت تمرکز شخص روزه دار کاسته میشود.
همچنین کاهش قند بر حرکات جسمی نیز تأثیر میگذارد و معده تقریباً در حالت سکون قرار میگیرد و فعالیت آنزیمهای دستگاه گوارشی به علت کمی مایعات در بدن به شدت کم میشود. با توجه به این موضوع بدن انسان هنگام افطار، به غذایی نیاز دارد که به سرعت هضم شود و معده را اذیت نکند و آن را فعال کند و به سرعت مواد مورد نیاز به بدن جذب شود و به مغز و عضلات برسد تا ذهن و بدن توانایی خود را باز یابند؛ همهی اینها با مصرف خرما امکان پذیر است و ظرف بیست دقیقه، قدرت و توانایی را به شخص روزه دار باز میگرداند.
نگهداري از خرما
- خرماي خشك به يخچال احتياح ندارد.
- بيشتر رطبها و بعضي از خرماها بايد حتما در دماي صفر درجه نگهداري شود ـ يعني در يخچال ـ اما بعضي رطبها و خرماها احتياج به نگهداري در يخچال ندارند.
- اگر ميخواهيد خرمايي را بيرون از يخچال نگه داريد، بهتر است خرماي خشك خريداري كنيد كه ميشود آن را تا مدت بسيار طولاني، در هواي آزاد خانه نگه داشت.
- اگر به خرما (نيمه خشك) علاقه نداريد و رطب را بيشتر ميپسنديد، بايد بدانيد كه رطب دشتستان (كبكاب) اگرچه ظاهرش چندان زيبا و شكيل نيست و له شده (چه به صورت باز و چه به صورت بستهبندي) به نظر ميآيد ولي اولا ارزش غذايي بالايي دارد و ثانيا بدون نگهداري در يخچال ميتوان تا مدتي آنها را سالم نگه داشت.
- بعضي از انواع خرما و رطبها در هواي خنك و با رطوبت بالا شكرك ميزند. مصرف خرماي شكركزده هيچ ضرري ندارد. اما اگر دوست نداريد كه خرمايتان شكرك بزند، در زمستان آن را داخل يخچال قرار ندهيد.
- بعضي از افراد رطب را بدون شستوشو مصرف ميكنند اما بهتر است رطب شسته شده، سپس مصرف شود.
- خرماهاي خشك معمولا در كارخانه شسته شده و به روشهاي نوين ضدعفوني هم شدهاند، براي همين خرماي خشك را نشوييد.
- اگر خرما يا رطبي كه خريدهايد، مدتي است در يخچال مانده و ميترسيد كه ترش شود، پيشدستي كنيد و هستههايشان را بگيريد، اگر پوست كلفتي دارد آن را بگيريد و با آن انواع شيرينيهاي خرمايي مثل حلواي خرما و رنگينك درست كنيد .
- خرماي نيمهخشك يا خشكتان را در ظرف پلاستيكي يا نايلون نگه نداريد. چون ماندگاريشان كوتاه ميشود.
- خرما را بعد از شستن براي مدت طولاني نگه نداريد، چون ترش خواهد شد.
- بهتر است خرما را به اندازه مصرف و با ريختن مقداري آب داغ روي آن شست.
۱۰ نکته درباره خرما
۱- سعی کنید به جای قند و شکر از خرما برای نوشیدن چای استفاده کنید.
۲- در آشپزی و شیرینیپزی نیز به جای شکر میتوانید از خرما استفاده کنید.
۳- ورزشکاران به علت فعالیت زیاد، میتوانند از عصرانهای مقوی که با خرما باشد استفاده کنند.
۴- خرما برای کاهش چربیهای خون موثر است.
۵- با مصرف خرما میتوان احتمال ابتلا به پوسیدگی دندان را کاهش داد. عصاره خرما با جلوگیری از رشد میکروب عامل پوسیدگی دندان، احتمال ابتلا به این عارضه را کاهش میدهد.
۶- خرما میوه بسیاری مغذی و کامل است که میتوانید به همراه چای یا آب جوش در افطار آن را میل کنید.
۷- خرما دارای قند زیادی است. در واقع حدود۷۰ درصد آن را کربوهیدرات تشکیل میدهد، ۲۵ درصد قند آن ساکاروز و ۵۰ درصد آن گلوکز است.
۸- فیبر موجود در خرما برای بهبود عملکرد سیستم گوارش و هضم و دفع مواد غذایی مفید است.
۹- کسانی که بیماری قند دارند باید کمتر از این میوه استفاده کنند.
۱۰- برای خواب راحت و با آرامش میتوانید قبل از خواب یک عدد خرما و یک لیوان شیر گرم میل کنید.
کشورهای تولیدکننده خرما
صادرات خرما درسال 2005
|
ده تولیدکننده برتر خرما درسال 2007 (هزار تن) | |
|
131369 | |
|
100000 | |
|
98254 | |
|
75500 | |
|
55752 | |
|
52692 | |
|
44000 | |
|
33200 | |
|
25587 | |
|
17500 | |
|
مجموع تولید در جهان |
690890 |
منابع:
http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%A7
http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=74037
http://www.tebyan.net/Index.aspx?pid=9001
http://www.seemorgh.com/health/default.aspx?tabid=2093&conid=4563
http://www.hamshahrionline.ir/news-1358.aspx
http://www.pezeshkan.org/?p=12494
http://www.hawzah.net/FA/magart.html?MagazineID=0&MagazineNumberID=4133&MagazineArticleID=25258
http://bamkhorma.com/index.php/date
http://www.fruit.ir/fruit/date/index.html
http://dafaabi.blogfa.com/page/7412.aspx
http://taghziye.blogpars.com/?blogname=taghziye&tand=%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%A7
http://www.3-m.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=2280&Itemid=72
http://www.nakhlevahid.com/index.php?option=com_content&task=view&id=9&Itemid=10
http://www.afarineshdaily.ir/afarinesh/news.aspx?nid=38170
http://mihanfa.com/health/benefit-and-properties-medicinal-date/
http://www.irankhoshkbar.com/onlineshop/014.asp
http://falgoo.net/post-1037.aspx
http://www.unknown.ir/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=81
دراین وبلاگ سعی براین است مطالب و موضوعاتی درباره کتب آموزش حرفه و فن برای استفاده ی دانش آموزان و همکاران محترم ارائه گردد و اینک که مدارس کشور هوشمند می شوند. دراین وبلاگ فیلم های آموزشی کتب حرفه و فن سالهای اول،دوم وسوم راهنمایی جهت استفاده ی دانش آموزان و همکاران عزیز عرضه می گردد.