موضوع : نارون

 

درخت نارون ( وسک ، قره آغاج )

 

نام علمی:   Ulmus Ulmaceae

نام‌هاي ديگر آن: نارون، پَشُگال، داروَن، دَروار، سفيددار، پشه‌دار، درخت پشه، نارون جنگلي، لي، له، لو، گُل پردار، سَمَد، سَمَت، قره‌آغاج، قره‌قاج، درخت شاه اشرفي، وِزم، بسك، وِسك، وِزك، گِرِزم، غرغار، غرغاج، مَلَچ، نارون كوهي، مَلَج، مَليج، لوروت، سرخه، شَلدار، لونگا، غرغار جبلي، پشه‌خوار، پشه‌خام و نارون چتري مي‌باشد.

                                

درختی است با پوست شكافدار، برگهای متناوب، خزان كننده و رگبر‌گهای شانه‌ای، دمبرگ كوتاه، پهنك معمولاً در قاعده مورب‌، حاشیه‌ای  اره ای مضاعف یا ساده.

 

گوشوارك( زائده ای درقاعده برگ كه معمولاً زیر برگ قرار دارد) ریزان دارد. گلهانر- ماده        ( اندام جنسی نروماده روی یك گل قراردارد )یا تك جنسی(گلهای نر و ماده از یكدیگر جدا هستند)‌، قبل از ظهور برگ ظاهر می‌‌شود. پوشش گل، استكانی ( منظور شكل گل آذین است) و دارای 4 تا 8 لوب است. پرچمها( اندام نر گیاه) دارای میله باریك و طویل هستند، میوه فندقه بالدار( سامار) دراین نوع میوه‌ها اپیدرم پوست خارجی یك تخمدان رشد كرده و به صورت زائده‌های بال مانند در می‌آیند بوده بال‌‌ها در انتها شكافدارهستند.

تشكیل میوه 3 تا 4 هفته بعد ازگل دهی انجام می‌گیرد. در نواحی شمال، شمال غرب و شمال شرق ایران بیشتر دیده می شود . خصوصاً درتهران بسیار زیاد كشت می شود.

نارون از جمله درختان بسیار مناسب براى زیباسازى محیط زیست شهرى است. این درخت را که انگلیسى زبانان Elm tree مى نامند، درختى است مقاوم، زیبا و با چترى گرد و سبز که زیبایى و طراوت خاصى به شهرها بخشیده است. نارون علاوه بر استفاده تزئینى در فضاى سبز شهرى، به عنوان درختى جنگلى فواید دیگرى نیز دارد. از چوب آن که به دلیل ضریب چسبندگى مناسب جزء گروه چوب هاى مرغوب قرار مى گیرد (مانند چوب گردو و راش) در صنایع روکش سازى، مبل سازى، کشتى سازى، اسلحه سازى و... استفاده وسیعى مى شود.


نارونیان (Ulmaceae) از مهمترین گیاهانى هستند که به لحاظ سازگارى در محیط هاى اکولوژیک، توانسته اند انتشار همه جایى داشته باشند. بعضى از گونه هاى نارون به دلیل دارا بودن تاج کروى از مناسب ترین درختان براى فضاى سبز به حساب مى آیند. نارون ها مى توانند شرایط نامساعد شهرها از جمله کم آبى، آلودگى هوا، فقر خاک و... را به خوبى تحمل کنند. سهولت تکثیر و نیز رنگ پاییزه قابل توجه بعضى از گونه ها نیز از دیگر مزایاى نارون براى محیط شهرى به عنوان نماى بصرى است.

در فضاى سبز تهران بیشتر از گونه هاى نارون چترى Ulmus carpiniformis استفاده شده است. روح زیباپرست ایرانیان از سال ها پیش این گونه که تاج کروى زیبایى دارد را براى کاشت در باغ ها پسندیده است.

درخت نارون در میان موجودات زنده دشمنانى دارد که بعضى از آنها چهره زیباى آن را  مى خراشند (سوسک برگخوار نارون) و بعضى نیز مثل قارچ Ophiostoma novo _ulmi پا را از آن فراتر گذاشته و نارون را از پاى در مى آورند _ این قارچ که عامل بیمارى هلندى در نارون است به طور عمده از طریق سوسک هاى پوستخوار (Scoly tidae) از جمله سوسک پوستخوار اروپایى منتقل مى شود. بیمارى هلندى یک بیمارى کشنده و شایع در جوامع نارونیان است.

 

 

مشخصات گياه شناسي

گياهي است درختي که داراي پوست سخت و خشن و شکاف دار مي باشد. برگ ها بيضي شکل بوده و در حاشيه دندانه دار هستند ميوه نارون داراي خصوصيات منحصر به فردي است به طوري که يک بال غشايي دور تا دور ميوه را فرا گرفته است. 

 

 

انتشار جغرافيايي

نارون به شکل خود رو بيشتر در شمال کشور در گرگان، بابلسر و نوشهر و ... يافت مي شود ولي به عنوان درخت زينتي در نواحي مختلف کشور امروزه کاشته مي شود. 

 

 

ترکيبات شيميايي

پوست نارون داراي موسيلاژ، تانن، فيتوسترين و پاره اي ديگر از ترکيبات مي باشد.

 

قسمت مورد استفاده

پوست درخت مذکور بيشترين خاصيت دارويي را دارد. 

 

 

خصوصیات گیاهی

ارتفاع: 18تا30 متر

قطر تاج پوششی: 5 الی12 متر

درختی است با تاج پهن وکروی دارای شاخه های قوی وافراشته که در پایانه ها به سمت پائین انحناء دارند. پوست تنه خاکستری تیره و دارای برجستگی های فراوان است. اگر چه بیماری هلندی نارون های بسیاری را مورد حمله قرار داده است ولی باید در انتخاب این درخت برای مقاصد زینتی دقت بسیارکرد چرا که امکان بروز این بیماری وجود دارد. با این احوال هیچ درخت دیگری از لحاظ زیبائی منحصر بفرد وحالت رشد به این درخت نزدیک نیست.

 

برگ: ساده، متناوب و دندانه دار بطول 7 تا 12 سانتیمتر و عرض 3 تا 6 سانتیمتر می باشند.آنها در قسمت قاعده نابرابر بوده و سطح فوقانی آنها زبر است.ابتدا سبز کمرنگ بوده و در اوایل پائیزطلائی می شوند.

 

گل: فاقد ارزش زینتی است.

 

میوه: فندقه بالدار،عسلی رنگ بطول1 تا 5/1 سانتیمتربه شکل خوشه که دراردیبهشت تا خرداد ماه ظاهر می گردند.

 

سیستم ریشه ای: سطحی ،تهاجمی و ریشه ها فیبری هستند.

 

سرعت رشد: سریع

 

 

نیازهای طبیعی

آب و هوا: گرما ،سرما وهمچنین شرایط کویری را تحمل می کند.

 

خاک: خاک غنی،عمیق و مرطوب را ترجیح می دهد.

 

هرس: هرس شدید را تحمل می کند ولی هرس بسیار کمی برای حفظ شکل طبیعی زیبای آن لازم است. هرس خشکه برداری در پائیز انجام گیرد.

 

تغذیه: تغذیه خاصی لازم نیست.

 

آبیاری: ماهانه یکبار آبیاری عمقی نمائید.

 

آفات و بیماری ها: پوستخوارها که عامل انتقال بیماری مرگ نارون هستند. در صورت بروز بیماری مرگ نارون لازم است درخت فوراً ریشه کن و سوزانیده شود.

 

عیوب: علاوه بر ایجاد تنه جوش فراوان ریشه تمایل به آمدن به سطح و کندن زمین اطرافش دارد.

 

هرس نارون تقريباً شبيه به هرس اقاقيا بوده با اين تفاوت كه درخت نارون در مقابل آفات و بيماريها بسيار حساس مي باشد لذا ضد عفوني وسايل هرس از جمله قيچي واره از ضروريات  مي باشد . ساده ترين روش ضد عفوني اره قرار دادن تيغه آن روي آتش به مدت حدود يك دقيقه مي باشد و اين عمل از درختي به درخت ديگر نيز مي بايستي تكرار شود.

 

 

نارون چتری

Ulmus umbraculifera برگها متقارن و دارای قاعده تقریباً قلبی شكل بوده و نوك داندنه ها تیز نیست. فصل گل‌دهی اواخر زمستان بوده و گیاه متعلق به بخشهای مركزی فلات ایران است.

 درخت نارون بومی کشور آمریکای شمالی است و قسمت داخلی پوست درخت ارزش دارویی دارد. پوست این درخت دارای مواد مغذی مانند تانین، کلسیم، آهن، منیزیم، منگنز، فسفر، پتاسیم، روی، بتاکاروتن و ویتامین های B1، B2 ،B3 و C است.

                                                  

 

 

خاصیت نارون

این گیاه به خنثی کردن اسید معده، کمک می کند.

از التهاب زخم در معده و اثنی عشر جلوگیری می کند و مانع ایجاد زخم معده می شود.

نارون گلودرد را تسکین می دهد، درد قولنج و زخم معده را از بین می برد.

این گیاه با ایجاد لعاب از سرفه و ناراحتی می کاهد.

مصرف موضعی نارون برای زخم های جزئی مانند سوختگی، آفتاب سوختگی و تب خال موثر است.

پودر این گیاه دندان درد را از بین می برد.

به طور معمول مصرف روزی ۳ تا ۴ فنجان چای این گیاه مانعی ندارد.

برای مصرف موضعی، پودر آن را با آب جوش مخلوط کنید تا پماد آن به دست آید.

 

 

اثر دارويي پوست درخت نارون از برگش بيشتر است.

1. طبع آن سرد و خشك است.

2. جهت دفع سنگ كليه 20 گرم برگ خشك نارون را در يك ليتر آب‌جوش دم‌كرده روزي 4 ليوان بنوشيد.

3. جهت تبخال از روغن نارون بماليد.

4. جهت جوش و كورك از روش شماره 2 استفاده شود.

5. برگ و پوست درخت نارون معرق و ادرارآور مي‌باشد.

6. جهت ورم پستان از روغن پوست درخت نارون بماليد. طرز تهيه آن در شماره 2 گفته شده است.

7. جهت بندآوردن اسهال از جوشانده پوست درخت نارون استفاده شود.

8. براي ناراحتي‌هاي مجاري ادرار و تناسلي از جوشانده پوست درخت نارون استفاده شود.

9. جويدن برگ تازه درخت نارون باعث سفت شدن لثه‌ها مي‌گردد.

10. براي جلوگيري از چركين شدن زخم‌ها ضماد برگ تازه نارون را بگذاريد.

11. جهت جلاي چشم و رفع سفيدي آن از سرمه گل برگ و صمغ اين درخت استفاده شود.

12. براي اخراج زالوي چسبيده در گلو با جوشانده پوست درخت نارون غرغره شود.

13. جهت تسكين درد گوش برگ و ريشه درخت نارون را در روغن جوشانده چند قطره در گوش بچكانيد تحت نظر پزشك باشد براي اين كه اثر بيشتري داشته باشد همراه پوست انار جوشانده شود.

14. براي جلوگيري از خونريزي معده از ميوه نارون و پوست آن خورده شود.

15. جهت تسكين درد مفاصل برگ درخت نارون را پخته به صورت ضماد بگذاريد.

16. براي جلوگيري از عفونت زخم‌ها گرد برگ نارون را بر روي زخم‌ها بپاشيد و يا از خاكستر چوب آن استفاده شود.

17. جهت از بين بردن زگيل خاكستر برگ و چوب درخت نارون را با سركه مخلوط به صورت ضماد گذاشته شود.

18. جهت تقويت مو ريشه درخت نارون را با خضاب مخلوط كرده مانند حنا استفاده شود.

19. جهت درمان بواسير برگ تازه نارون را كوبيده به صورت مرهم بگذاريد.

20. براي درمان ناراحتي‌هاي پوستي و قارچ‌ها 50 گرم برگ نارون را در يك ليتر آب جوشانده محل را بشويند.

21. نوشيدن جوشانده پوست نارون باعث تقويت معده مي‌گردد.

22. براي درمان نقرس از جوشانده پوست درخت نارون استفاده شود.

23. جهت درمان رماتيسم از جوشانده پوست نارون استفاده شود.

24. جهت ترميم شكستگي استخوان پوست و برگ درخت نارون را به مقدار 50 گرم در يك ليتر آب جوشانده بصورت ضماد بگذاريد.

25. براي بيماري جرب پوست داخلي نارون را جوشانده با سركه مخلوط كرده بشوئيد.

26. براي بيماري جذام مانند شماره 25 استفاده شود.

27. جهت ناراحتي‌هاي جلدي يا پوسته‌پوسته شدن جلدي غانغرايائي 100 گرم پوست خشك نارون را در 3000 گرم آب اين قدر بجوشانيد تا نصف شود سپس روزي 3 فنجان ميل گردد.

28. جهت شوره سر خاكستر پوست نارون را با عرق مورد مخلوط نموده در حمام سر را ماساژ دهيد.

29. جهت درمان جوش صورت 50 گرم پوست خشك نارون را در يك ليتر آب ريخته 2 ساعت بماند سپس حرارت داده 5 دقيقه بجوشد 15 دقيقه دم‌كرده روزي 3 فنجان بنوشند.

30. جهت معالجه زخم سوداوي 50 گرم پوست خشك نارون را در500 سي‌سي آب جوشانده سپس صاف‌نموده با200 گرم روغن بادام‌شيرين و50 گرم موم زنبور عسل مخلوط‌كرده ظرف را به صورت غير مستقيم حرارت داده بگذاريد سرد شود سپس بماليد.

31. جهت اگزما مانند شماره 30 استفاده شود.

32. براي جلوگيري از ترشحات سفيد در خانم ها 50 گرم پوست خشك شده درخت نارون را در يك ليتر آب 2 ساعت خيس كرده 5 دقيقه جوشانده سپس صاف نموده روزي 3 فنجان بنوشيد.

 

 

طرز تهيه روغن نارون:

50 گرم پودر پوست درخت نارون را با 500 سي‌سي روغن زيتون مخلوط كرده با حرارت غير مستقيم (بن‌ماري) حرارت داده تا غليظ شود سپس روغن آماده است.

 

درخت اوجا، از خانواده (نارون )با نام علمی Ulmus minor و در زبان گیلکی آن را (لی )و مازندرانی‌ها آن را (اوجا )می نامند.

نارون با نام علمي Ulmus minor درخت يا درختچه اي است که پوست آن در وهله ي اول صاف است.و پس از مدتي, پوست درخت رگه رگه مي شود ( رگه طولي ).

                                       

                                       

 

                                        

 

شاخه هاي آن پوشيده از برگ هاي متناوب بيضي و داراي دمبرگ است. پهنک برگ آن قرينه نيست و دندانه هاي زيادي دارد.

                               

دسته هاي گل آن قبل از روييدن برگ ها, روي شاخه هاي کوتاه مي شکفد. عمل گرده افشاني اين گياه به کمک باد انجام مي شود.

                                        

ميوه ي آن پس از خشک شدن به سرعت از غلاف خود بيرون نمي آيد.

                                    

اين گياه در حاشيه بيشه زارها و جنگل هاي مخلوط و مرطوب در ارتفاعات پايين مي رويد. نارون را غالباً در پارک ها و باغ ها مي کارند.

پوست اين گياه از نظر پزشکي داراي ارزش است. نخست, شاخه هاي جوان را برش طولي داده, سپس آن ها را با دست جدا مي کنند ( قطر شاخه حدود يک سانتيمتر).

دسته‌های گل آن قبل از روییدن برگ ها، روی شاخه‌های کوتاه می شکفد. عمل گرده افشانی این گیاه به کمک باد انجام می‌شود.

نارونیان از مهم‌ترین گیاهانی هستند که از نظر سازگاری در زیست‌بوم‌های گوناگون، توانسته‌اند انتشار همه‌جایی داشته باشند.

درخت اوجا و ملج از گونه‌های مهم نارون به شمار می‌آیند که مهمترین آفت این درختان سوسک scolytus است.

 

 

انواع نارون

نارون مجنون

                                                        

               

 نام لاتین:                           Ulmus glabra 'Camprowni'  

تیپ رویشی:                        درخت

وضعیت خزان:                     خزان کننده    

سرعت رشد:                       سریع  

ارتفاع :                             6 متر   

قطر تاج:                            6 متر  

نیاز نوری:                            آفتابی

نیاز آبی:                              کم نیاز        

معیار زیبایی:                        شاخساره       

زمان ظهور معیار زیبایی:          بهار و تابستان 

قابلیت هرس:                       نيمه هرس پذیر

مقاومتهای اکولوژیک:             مقاوم به کم آبی و آفات

خاک مناسب:                       هر نوع خاک

کاربرد در فضای سبز:             کاشت در پارکها ، چمن کاریها و خيابانها

وضعیت سازگاری با شرایط اکولوژیک موجود:       عالی

 

 

 

نارون چتری    

                  

نام لاتین:                  Ulmus densa       

تیپ رویشی:                       درخت

وضعیت خزان:                     خزان کننده     

سرعت رشد:                       سریع  

ارتفاع:                              8 متر  

قطر تاج:                            6 متر  

نیاز نوری:                          آفتابی - نیم سایه       

نیاز آبی:                            کم نیاز

معیار زیبایی:                       شاخساره       

زمان ظهور معیار زیبایی:         بهار تا پاییز     

قابلیت هرس:                     هرس پذیر

مقاومتهای اکولوژیک:            مقاوم به گرما و کم آبی

خاک مناسب:                      قلیایی

کاربرد در فضای سبز:            کاشت در پارکها ، جنگل کاریها ، حاشیه بزرگراهها ،                                                   خیابانها و چمن کاریها

وضعیت سازگاری با شرایط اکولوژیک موجود:       خوب

 

 

 

منابع:

 

http://www.fasletaze.com/showthread.php?661-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86

 http://www.iranpardis.com/thread160276.html

 http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A7

 http://fapatogh.com/Content/5788-naron.html

 http://narcius.mihanblog.com/post/17

 http://www.eshiraz.ir/parks/fa/narvanmajnoon,15

 http://forum.alborzdownload.com/f696/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86-21578/

 http://www.mypersianforum.com/showthread.php?t=123335

 http://keshavarzee.ir/archives/480

 http://www.starir.com/showthread.php?t=52738&page=1

 http://forum.patoghu.com/thread176443.html

 http://www.gtalk.ir/archive/index.php/t-43897.html

 http://www.iran20.com/article.php?article_id=15929

 http://hezarbareshgh.blogfa.com/post-556.aspx

 http://www.unknown.ir/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=1392

 http://shabnamak.ir/post/882

 http://www.salamatsite.ir/articles/%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A7-184.html

 http://persiankia.com/print-page-1609.html

 http://tebyan-ardebil.ir/description.aspx?id=16200

 

 


برچسب‌ها: حرفه وفن
نوشته شده توسط احمد صبوری در دوشنبه پانزدهم خرداد 1391 |